حاصل عکاسی فقط «عکس» نیست. درواقع، عکس گرفتن نوعی بازی است که نتیجه اش شخصیت و طرزتفکر و موضوعات مهم ما را به نمایش می گذارد. اگر بخواهیم حاصل عکاسی هایمان تصاویر خیرکننده ای باشد، باید ایده های خوبی داشته باشیم که بتواند انگیزه ی قدرتمندی در ما ایجاد کند و باعث رشد و بالندگی ما شود. هنری میلر نویسنده بودن را این گونه توصیف می کند:
جذابیت های زندگی را آن گونه توصیف کن که خود می بینی. مردم، اشیاء، داستان ها، موسیقی و... بخش هایی از زیبایی دنیا هستند. فقط کافی است ثروت های واقعی و ارواح زیبا و افراد دوست داشتنی را درک و خودت را فراموش کنی.
به نظر می رسد همین توصیف برای عکاسی هم صحیح باشد. باید با دقت بیشتری به دنیای پیرامون خودمان نگاه کنیم و ایده هایی را بیابیم که خیال پردازی و انرژی را در ما تحریک کند.
گاهی گوش دادن به موسیقی یا تماشای آثار هنری یک هنرمند این انگیزه را ایجاد می کند که دوربین به دست بگیریم و عکاسی کنیم. هرچند گاهی موضوعی که درباره ی آن خوانده یا شنیده ایم با موضوعی کاملا متفاوت خواهد بود که درباره اش عکاسی می کنیم. مهم نیست انگیزه از کجا سرچشمه می گیرد؛ بلکه مهم این است که نتیجه اش لذت بردن از تلاش برای گرفتن عکس های بهتر است.
پیتر مک ویلیام درباره ی خلاقیت می گوید:
یکی از لذت های بزرگ زندگی خلاقیت است. در خلاقیت اطلاعات وارد ذهن و درهم آمیخته می شوند و سپس، به گونه ای نوین ارائه می شوند.
در این مقاله، ایده هایی را معرفی می کنیم که آنتونی ایپس، عکاس آن ها می گوید در سال گذشته، باعث تغییر زیادی در او شده است. عکس هایی که در اینجا می بینید، در نقاط مختلف دنیا گرفته و توصیف های هریک از عکس ها از زبان عکاس بیان شده است.
۱. تجربه های جدید زمان را کُند می کند
این ایده ی کلی درباره ی انسان ها وجود دارد که افزایش سن باعث تندشدن گذر زمان برای انسان می شود و به نظر می رسد صحیح باشد. وقتی کودک اید، بعدازظهر روز جمعه بسیار طولانی به نظر می رسد؛ گویی به اندازه ی چندین روز. بااین حال در بزرگ سالی، بعدازظهر جمعه به سرعت سپری می شود.
ازلحاظ علمی دلیل این اتفاق آشنا بودن یا نبودن با محیط است. وقتی با محیط، آداب و رسوم و افراد پیرامونتان آشنا باشید، مغزتان به پردازش اطلاعات کمتری نیاز دارد و درنتیجه، به نظر می رسد زمان سریع تر می گذرد. درمقابل، وقتی در محیط جدیدی قرار می گیریم، مغز ما اطلاعات بیشتری پردازش می کند و درنتیجه، زمان کُندتر می گذرد.
از دیدگاه من، فقط مکان های کاملا جدید یا تجربه های کاملا متفاوت نیستند که این اثر را دارند. اتفاقات و تغییرات بسیاری وجود دارند که می توانند زندگی روزمره شما را تغییر دهند و باعث شوند زمان برای شما کُندتر شود. برای نمونه، اینکه از مسیر متفاوتی به محل کارتان بروید یا از منطقه ای از شهر بازدید کنید که تاکنون به آنجا نرفته اید یا حتی صبح خیلی زود یا شب دیرهنگام از خانه بیرون بروید.
من زمان بسیار زیادی برای عکاسی از سپیده دم گذاشته ام، نه فقط برای اینکه سپیده دم بسیار زیبا است؛ بلکه به این دلیل که هنگام سپیده دم، تقریبا هیچ کس بیرون از خانه نیست. بیرون از خانه بودن هنگام سپیده دم و بدون حضور دیگر افراد جامعه تجربه ی بسیار شگفت انگیزی است؛ تجربه ای بسیار متفاوت از طلوع زیبای خورشید و تولد روزی جدید. افزون براین، شب های بسیاری را به خاطر دارم که نیمه شب از خانه بیرون رفته ام تا از ماه کامل عکاسی کنم. این تجربه تا ابد در ذهنم باقی خواهد ماند.
شما چه تجربه های جدیدی در هفته ی گذشته داشته اید؟ مهم نیست چقدر در یک محیط بوده اید یا چقدر با آن آشنا هستید. حتی اگر مدت زیادی در یک محیط بوده اید، بازهم راه هایی وجود دارد که تجربه های جدیدی برای خودتان رقم بزنید.
۲. اتفاقات غیرمنتظره برای زندگی تان ایجاد کنید؛ البته در سکوت
می دانیم چقدر مهم است که زندگی را طوری برنامه ریزی نکنیم که فقط کار و روزمرگی در آن جای بگیرد و دیگر جایی برای خلاقیت باقی نماند. مدتی پیش عبارتی خواندم که از زاویه ای نو به خلاقیت در زندگی نگاه می کرد. مفهوم عبارت این بود که کنارگذاشتن روزمرگی و بی برنامگی در سکوت، می تواند به زندگی و کارتان خلاقیت ببخشد. عبارتی که خواندم نوشته ی اُرسالا فرانکلین بود:
سکوت تنها به این معنا نیست که صدایی نباشد؛ بلکه می تواند به معنای بی برنامگی هم باشد. ازآنجاکه برنامه ای وجود ندارد، تمام آنچه برنامه ریزی نشدنی است، امکان دارد به وقوع بپیوندد. بااین حال، چطور ممکن است اتفاقات جدید رخ دهد؟ در دنیایی که همه چیز برنامه ریزی شده و مشخص است، اولین قدم برای داشتن اتفاقات جدید این است که قدری راحت تر و بی برنامه تر با زندگی رو به رو شوید.
معنی این کار این نیست که رویداد خارق العاده ای اتفاق خواهد افتاد؛ اما اگر این قدم را برندارید، می توانید مطمئن باشید اتفاق جدیدی نخواهد افتاد؛ چون هیچ کس وقت آن را ندارد که بتواند اتفاقات جدید را ببیند؛ حتی تفکرات جدید خودش را .
مقاله های مرتبط:
وقتی در پیِ یافتن ایده ای جدید برای عکاسی هستم، در اولین قدم کاری انجام نمی دهم و در سکوت منتظر می مانم. تمام دل مشغولی ها و عجله ام در زندگی را کنار می گذارم و اجازه می دهم ذهنم آزادانه به دنبال ایده های جدید بگردد. معنی این سکوت آن نیست که کاری انجام ندهیم؛ بلکه به این معنا است که بخشی از کارهای روزمره را تعطیل کنیم؛ کارها و افکاری که ذهن ما را بسیار درگیر کرده است. در این حالت، ایده های جدید مجال بُروز پیدا می کنند.
۳. کارها را به تعویق نیندازید؛ چون ممکن است هرگز آن را انجام ندهید
سال گذشته، من و همسر و فرزندانم برای سفری طولانی لندن را ترک کردیم تا پروژه های عکاسی جدید را انجام دهیم. وقتی درباره ی این سفر با آشنایان صحبت می کردم، بسیاری از آن ها می گفتند زمانی قصد انجام این کار را داشته اند و تمام برنامه ریزی آن را انجام داده اند؛ اما درنهایت، نتوانسته اند به آن جامه ی عمل بپوشانند. وقتی صحبت های آن ها را شنیدم، ناراحت شدم؛ چون من هم می دانم موانع موجود بر سر راه انجام کارهای دلخواهمان گاهی نفوذناپذیر به نظر می رسد. علاوه براین، بسیار ساده است که بگوییم بعدا انجامش می دهیم؛ شاید وقتی دوربین مجهزتر یا زمان یا دانش بیشتری داشته باشم.
بااین حال، می توان از دید دیگری هم به ماجرا نگاه کرد. اگر زمان داشتن دوربین مجهزتر و زمان یا دانش بیشتر هیچ وقت فرانرسد و شما به سنی برسید که دیگر نتوانید سفر کنید، آن وقت چه احساسی خواهید داشت؟ وقتی به گذشته بر می گردید، چه احساسی درباره ی موانع موجود بر سر راه خواهید داشت؟ آیا از این دید بازهم این موانع نفوذناپذیرند؟ اگر این گونه بیندیشیم، تعداد موانع واقعا نفوذناپذیر را بسیاربسیار اندک خواهیم یافت. جرج برنارد شاو در این باره می گوید:
مردم همیشه شرایط را مقصر وضعیتی می دانند که در آن هستند؛ اما من به این قضاوت اعتقاد ندارم. تمام مردمی که در دنیا زندگی می کنند، همواره در جست وجوی وضعیتی هستند که موردپسندشان باشد و اگر نتوانند چنین وضعیتی را پیدا کنند، آن را خواهند ساخت.
۴. جَک کَنفیلد: ترس روی دیگر همه ی چیزهایی است که می خواهید داشته باشید
ترس به طور نامحسوس در همه ی ابعاد زندگی ما حضور دارد؛ حتی در فعالیت های خلاقانه ای مانند عکاسی. مثلا فرض کنید در خیابان مشغول قدم زدن هستید که غریبه ای خوش چهره را می بینید. ابتدا تصمیم می گیرید از او عکس بگیرید. قدری به تصمیمتان فکر می کنید و در آخر، مانعی جلوِ شما را می گیرد. شاید به جای اینکه تصمیمتان را عملی کنید، بدون عکس گرفتن و با خون سردی از کنار آن غریبه رد شوید و اگرهم در آخر به این نتیجه برسید که آن عکس را بگیرید، این ترس در شما وجود داد که شاید آن قدر به او نزدیک نباشید که بتوانید عکس باکیفیتی بگیرید و شاید خجالت بکشید آن قدر به او نزدیک شوید که بتوانید عکس باکیفیتی بگیرید.
ترس ممکن است به شیوه های مختلفی خلاقیت ما را محدود کند. ممکن است از تمام امکانات دوربینمان استفاده نکنیم؛ چون می ترسیم نتوانیم به درستی از آن استفاده کنیم یا ممکن است جاده ی زیبایی ببینیم که برای عکاسی بسیار مناسب است؛ اما چون نمی دانیم این جاده به کجا منتهی می شود، ترس بر ما غلبه می کند و به سمت آن مسیر نمی رویم. ممکن است زمانی به این نتیجه برسیم که اگر در خیابانی روی زمین دراز بکشیم و عکس بگیریم، حاصل کار، عکس بسیار زیبایی خواهد شد؛ اما با وجود افراد زیادی حاضر در آنجا، می ترسیم این کار را انجام دهیم؛ چون ممکن است از دید آن ها دیوانه به نظر بیاییم.
از دیدگاه من، مشکل اصلی در همه ی این وضعیت ها ترس است؛ ترس از ناشناخته ها، ترس از اشتباه کردن، ترس از ایجاد وضعیت ناگوار یا ترس ازدست دادن چیزی. اگر بتوانیم این نکته را بپذیریم که ترس فقط حسی گذرا است که باید آن را تحمل کنید، وضعیت آسان تر می شود. شما به ترس اجازه می دهید از ذهن شما عبور کند تا بتوانید در ورای آن به زیبایی های دلخواهتان برسید.
این همان اتفاقی است که موقع خطرکردن برایمان می افتد. وقتی می خواهیم خطر کنیم، به این فکر می کنیم که چه چیزی را ازدست خواهیم داد؛ اما بهتر آن است به آنچه بیندیشیم که به دست خواهیم آورد. برای من در عکاسی، آنچه به دست می آورم، تصویری است که هیچ فرد دیگری ندارد.
۵. جادوی شگفتی
آنچه برای عکاسی به من انگیزه می دهد، نوعی شگفتی و حیرت است. اگر موقع عکاسی از سوژه ام، هیچ هیبت یا حیرتی از آن احساس نکنم، می دانم حاصل کار تصویر خیره کننده ای نخواهد شد. نیاز نیست این شگفتی یا حیرت بسیار بزرگ و ستودنی باشد؛ بلکه ممکن است ویژگی حیرت آوری باشد. برای مثال، هنگام مشاهده ی زنبوری که بادقت مشغول انجام کارهایش است، نکته ی حیرت انگیز این است که زنبور به طور ذاتی می داند باید چه کارهایی انجام دهد. همچنین، تلألؤ نور خورشید در عصر هنگام و پس از روز بارانی که کوچه ها را روشن می کند. مهم نیست از این اتفاقات حیرت انگیز چه حسی به دست می آورید؛ چون انسان ها ذاتا جذب پدیده های مختلفی می شوند؛ اما قطعا اگر از دیدن چیزی شگفت زده شوید، مطمئنا تصویر بهتری خلق خواهید کرد.
ییتز دراین باره می گوید:
دنیا مملو از جادوهایی است که بی صبرانه منتظرند آن ها را درک کنیم تا بیشتر خودشان را نشان دهند.
بادقت به اطراف خود نگاه کنید. قطعا پدیده هایی خواهید یافت که شگفتی و تحسین شما را برانگیزند.
۶. پیکاسو: الهام بخشی حقیقت دارد؛ اما اگر شما هم برایش تلاش کنید
این جمله بسیار دوست داشتنی است. از دیدگاه من، مهم نیست چقدر تکنیک عکاسی فراگرفته اید یا دوربین باکیفیت و حرفه ای دارید یا چقدر می توانید از آن استفاده کنید؛ بلکه مهم این است اگر بخواهید پیشرفت کنید، باید در موقعیت عکاسی قرار بگیرید تا بیشتر ببینید. هیچ وقت برای موقعیت عالی یا نور شگفت انگیز منتظر نمانید. در روزهایی عکس های فوق العاده ای گرفته ام که اصلا انتظارش را نداشتم؛ روزهایی که با میل خودم برای عکاسی بیرون رفته ام.
۷. توماس جفرسون: اگر چیزی را می خواهید که تاکنون نداشته اید، باید انتظار انجام دادن کارهایی را داشته باشید که تاکنون انجام نداده اید
این عبارت بسیار تأمل برانگیز است؛ چون بسیاری از افرادی که می شناسم و البته خودم، در زندگی خود به رکود و عادات خودمان تمایل داریم. با گذر عمر و افزایش سن، از تجربه های جدید دوری می کنیم و دیگر به دنبال آنچه نمی گردیم که در ما ایجاد هیجان و شگفتی می کند.
باوجوداین، اگر عاشق عکاسی باشیم، به این معنا است که از دیدن دنیای پیرامون خودمان هیجان زده می شویم. نور های زیبا، مردم دوست داشتنی، رنگ ها، سایه ها و حالت ها در ما ایجاد هیجان می کند و سعی می کنیم این دنیای بی نهایت را در عکس های زیبا خلاصه کنیم.
افرادی هستیم که می خواهیم دنیا را ببینیم؛ اما نمی خواهیم فقط از آن عبور کنیم؛ بلکه می خواهیم آن را کشف کنیم. به همین دلیل، سعی می کنم این عبارت را در ذهنم حفظ کنم تا همیشه برای انجام کارهایی تلاش کنم که توانش را ندارم. نتیجه این کار آن خواهد بود که رفتاری مانند عکاس خواهم داشت.
